Hoe vang je je organisatie op na een ingrijpende verlieservaring?
- 30 jul
- 3 minuten om te lezen
Er gebeurt iets dat nooit had mogen gebeuren. Een collega overlijdt, een team wordt getroffen door een zwaar ongeval, een verlies raakt de hele organisatie tot in de kern. De schok is groot, en dat geldt ook voor jou als leidinggevende of HR-verantwoordelijke. Je bent zelf geraakt, en toch wordt er naar je gekeken om richting te geven.
Wat doe je dan, in die eerste, chaotische uren? Hieronder de eerste stappen die er echt toe doen.
Doe het niet alleen
Een verlieservaring opvangen doe je niet alleen. Zelfs niet als je denkt dat je het wel alleen aankan. Zelfs niet als je ervan overtuigd bent dat er niemand is die je kan helpen. Er is altijd iemand, intern of extern, die kan ondersteunen.
Zoek het niet te ver. Iemand die praktisch kan ondersteunen, iemand die de communicatie mee kan voorbereiden en versturen, iemand die er simpelweg is om met jou mee na te denken. Het gaat erom dat je het niet alleen moet doen. Dat ook jij je gedragen mag voelen. Want wie coördineert, communiceert of ondersteunt, staat zelf ook onder druk. Zorg goed voor jezelf en voor elkaar binnen een kernteam, niet alleen voor de rest van de organisatie.
Communiceer
Vlak na een verlieservaring zijn er heel veel vragen, en vaak weinig antwoorden. Net daarom is communicatie zo belangrijk. Door te communiceren neem je de leiding, en laat je voelen: "We zijn allemaal geraakt door dit verlies, we weten allemaal nog niets, maar we gaan dit samen doen. Je staat er niet alleen voor."
Daarbij zijn er twee sporen: communicatie naar de groep, en communicatie naar het individu.
Naar het individu. Communiceer waar mogelijk in persoon naar de direct getroffenen: familieleden van de getroffen medewerker, het team eromheen, maar ook oud-collega's met een nauwe band. Neem voldoende tijd om na te denken over wie mogelijk extra geraakt kan zijn, en best in persoon gecontacteerd wordt. Doe deze oefening nooit alleen.
Naar de groep. Stuur altijd een formele communicatie naar de hele organisatie, met de basisinformatie en een uitnodiging voor een moment waarop iedereen samenkomt. Communiceer wat je wel weet, en durf ook te zeggen wat je nog niet weet. Je hoeft niet alle antwoorden te kennen. Wat wel telt, is dat je communiceert. Zelfs als je nog niets weet. Zelfs als je denkt dat iedereen via andere kanalen alles al weet.
Breng mensen samen
Vertrouw op de kracht van de groep. De mens is een groepsdier: in tijden van stress heeft hij die groep nodig. Je kan de pijn niet wegnemen, maar je kan er wel voor zorgen dat ze samen gedragen wordt.
Bij een heftige verlieservaring: overweeg altijd of je het werk kan stilleggen zodat de groep kan samenkomen. Ga er niet te snel van uit dat dit niet kan. Kan het echt niet, organiseer dan zeker iets na de werkuren.
Koffie en taart zijn je belangrijkste eerste interventie.
Zorg voor iets te eten en te drinken, en nodig mensen vrijblijvend uit om samen te komen tijdens of na het werk. Verder doe je niets. Je laat gebeuren wat er gebeurt op zo'n moment. Komt iedereen? Goed. Komt niemand? Ook goed. Wordt er gepraat, is dat oké. Wordt er niets gezegd, gelachen of over andere dingen gepraat, ook oké. Wees je ervan bewust dat iedereen op zijn eigen manier omgaat met rouw. Door te laten gebeuren wat er gebeurt, maak je daar ruimte voor.
Sta erbij stil dat de impact van een verlieservaring breder kan zijn dan je initieel inschat. Bij een zelfdoding bijvoorbeeld gaat het niet alleen om wie nauw verbonden was met de overledene, maar soms ook om collega's die zelf ooit iemand op die manier verloren zijn. Precies daarom is het belangrijk om bij een groepsmoment iedereen uit te nodigen, laagdrempelig.
Vraag op tijd hulp
Een team dat goed aan elkaar hangt, en geconfronteerd wordt met een heftige verlieservaring, kan in de eerste dagen op elkaar terug vallen. En heeft daar voldoende aan. Panikeer dus niet te snel. Geef mensen de kans om hun eigen kracht te vinden, gedragen door elkaar.
Als je echter voelt dat de groep elkaar niet vindt, om welke reden dan ook, schakel dan hulp in. Als het gaat over een zelfdoding, waarbij de meningen soms ver uit elkaar kunnen lopen. Als een ernstig arbeidsongeval vragen oproept over de veiligheid en algemene aanpak binnen de organisatie, en zo voor verdeeldheid zorgt. Als er grote verschillen zijn in hoe medewerkers rouwen. Als een team voor de verlieservaring al in een conflictsituatie zat.
In eenzaamheid zit trauma. In verbondenheid zit herstel.
Zet in op verbondenheid en aanschouw de kracht van de mens.